Theo báo cáo hội nghị đồng thuận khuyến cáo về chẩn đoán
và điều trị tiêu chảy ở trẻ em của bệnh viện nhi trung ương, tiêu chảy cấp là một trong những bệnh
thường gặp nhất và là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong cho trẻ em, đặc biệt là
trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Có nhiều tác nhân gây tiêu chảy cho trẻ nhưng phổ biến nhất
là tiêu chảy do uống
kháng sinh, trung bình cứ
5 trẻ dùng kháng sinh thì một cháu bị tiêu chảy dù là bất kỳ loại kháng sinh
nào.
Tiêu chảy do uống kháng
sinh là một trong những bệnh có tỉ lệ mắc phải cao nhất ở trẻ em.
Với hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ, khi kháng sinh
đi vào cơ thể sẽ làm hệ vi sinh đường ruột bị mất cân bằng, kháng sinh trở
thành con dao hai lưỡi tiêu diệt các vi khuẩn có hại, đồng thời cũng tiêu diệt
luôn các lợi khuẩn. Trẻ bị tiêu chảy do uống kháng sinh có những biểu hiện
khá giống với tiêu chảy do
nhiễm khuẩn như trẻ đau bụng, đi ngoài nhiều lần với phân sống, phân
lỏng có lẫn chất nhầy, sốt nhẹ. Cha mẹ nên theo dõi để phát hiện kịp thời các dấu hiệu
mất nước của trẻ như đi tiểu ít, người mệt mỏi, quấy khóc, môi khô, thóp trũng… Biến chứng nguy hiểm nhất của tiêu chảy ở trẻ em
là mất nước và điện giải, nếu không được bù nước kịp thời dễ dẫn đến tử vong do
mất nước và suy kiệt.
Trẻ
hấp thụ kém dễ dẫn đến suy dinh dưỡng và chậm phát triển
Nếu
trẻ vẫn bú sữa mẹ thì tăng thời gian bú nhiều hơn. Mặt khác, nếu tiêu chảy ở
mức độ nhẹ và sức khỏe bé vẫn ổn định, cha mẹ có thể cho trẻ tiếp tục sử dụng
kháng sinh theo chỉ dẫn của bác sĩ và chữa
tiêu chảy
cho trẻ tại nhà. Cha mẹ lưu ý không nên dùng thuốc cầm tiêu chảy trong trường
hợp không cần thiết hoặc không có sự chỉ định của bác sĩ vì các loại thuốc này
có thể khiến trẻ tiêu chảy và viêm ruột nặng hơn.
Một
điều cần lưu ý trong giai đoạn trẻ bị tiêu chảy là chế độ dinh dưỡng hằng ngày. Hệ tiêu hóa của
trẻ khi bệnh hoạt động rất yếu ớt và trẻ hấp thụ kém hơn bình thường, do đó mẹ nên có thực đơn hợp lý.
Cha mẹ không nên kiêng khem mà hãy cho trẻ ăn đầy đủ các nhóm dưỡng chất chính
như đạm, đường bột, chất xơ, vitamin và khoáng chất. Thức ăn phải được chế biến
dưới dạng mềm lỏng và dễ tiêu hóa. Nếu trong giai đoạn này trẻ
không được ăn uống đầy đủ thì rất dễ dẫn đến suy dinh dưỡng và chậm phát triển
sau này.
Tuy
nhiên, cha mẹ hoàn toàn có thể chủ động giảm thiểu những tác hại của tiêu chảy do dùng kháng sinh bằng
các biện pháp như bù nước và điện giải bằng đường uống với dung dịch Oresol khi
trẻ có dấu hiệu mất nước. Đồng thời cung cấp cho trẻ các loại vitamin và muối
khoáng, các loại vitamin nhóm B, vitamin C và các yếu tố vi lượng, chất đạm
trong thịt cá. Nói không với các loại nước ngọt có gas vì chúng làm tiêu chảy
trầm trọng hơn và bổ sung các lợi khuẩn cho hệ tiêu hóa qua sữa chua và men vi
sinh. Tuy nhiên, bổ sung men vi sinh phải có sự tham khảo ý kiến của bác sĩ.