Tiêu chảy cấp đã trở nên phổ biến
hơn bao giờ hết vào mùa nắng nóng khiến nhiều phụ huynh rất lo ngại, thời tiết
thay đổi là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn gây bệnh sinh sôi nảy nở và xâm nhập
vào cơ thể trẻ. Bé bị tiêu chảy cấp vào mùa hè chủ
yếu do các loại vi khuẩn và vi rút có hại tấn công hệ tiêu hóa. Trong đó có một
số loại vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy cần đặc biệt lưu ý vì mức độ nguy hiểm và
có thể gây nên biến chứng. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho các bậc phụ huynh
thông tin cần thiết để điều trị bệnh hiệu quả cho trẻ tại nhà.
1. Các
loại vi khuẩn gây tiêu chảy mùa hè
Cha mẹ nên cẩn thận với thức ăn không hợp vệ sinh và có chứa vi khuẩn khiến
bé bị tiêu chảy
Ngoài Rotavirus gây tiêu chảy cấp mất
nước nặng thì một số vi khuẩn sau đây cũng cần chú ý đề phòng vì mức độ nguy hiểm
và biến chứng có thể để lại sau này:
-
Vi
khuẩn tả: Có thể nói đây là hung thủ đáng sợ gây bệnh tiêu chảy ở trẻ em khiến nhiều bậc phụ huynh phải lo ngại vì loại vi khuẩn này có độc lực
rất mạnh. Khi bé bị tiêu chảy do vi khuẩn tả gây ra sẽ bị mất nhiều nước và điện
giải trong thời gian ngắn, diễn tiến của bệnh rầm rộ và phức tạp, trẻ rất dễ bị
tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
-
Vi
khuẩn lỵ: Trẻ sẽ bị nhiễm khuẩn hệ tiêu hóa nặng nề nếu vi khuẩn lỵ xâm nhập, trẻ
xuất hiện các triệu chứng điển hình như đi ngoài nhiều lần trong ngày, mót rặn,
phân có lẫn chất nhầy hoặc lẫn máu, đau bụng, một số trẻ có thể bị sốt vừa hoặc
sốt cao. Chữa tiêu chảy cho trẻ kịp thời để tránh tình trạng nhiễm trùng hoặc
nhiễm độc toàn thân rất nguy hiểm tới tính mạng.
-
Vi
khuẩn Ecoli: Đây là loại vi khuẩn phổ biến nhất vào mùa hè, điều kiện nắng nóng
rất thuận lợi cho Ecoli phát triển gây bệnh. Tiêu chảy ở trẻ em do Ecoli thường
là tiêu chảy cấp, trẻ đi ngoài và nôn ói nhiều gây mất nước.
-
Vi
khuẩn thương hàn: Nhắc đến vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy mùa nắng nóng thì không
thể bỏ qua vi khuẩn thương hàn. Vi khuẩn này chủ yếu lây qua đường ăn uống, nhất
là thức ăn chưa được nấu chín kỹ. Ngoài các triệu chứng điển hình của rối loạn
tiêu hóa thì vi khuẩn thương hàn còn có khả năng gây nhiễm trùng huyết, nguy cơ
tử vong rất cao nếu không được phát hiện và chữa trị kịp thời.
2. Nguyên tắc điều trị tiêu
chảy cấp tại nhà
Đa số các trẻ sơ sinh bị tiêu chảy hoặc các trẻ lớn nếu không có các biểu hiện
nghiêm trọng thì đều được bác sĩ chỉ định theo dõi và điều trị tại nhà. Cha mẹ
nên chú ý các nguyên tắc điều trị dưới đây để tránh những sai lầm đáng tiếc, đảm
bảo trẻ nhanh chóng hồi phục và phát triển khỏe mạnh sau giai đoạn bệnh.
Việc đầu tiên và quan trọng nhất đó
là bổ sung lượng nước đầy đủ cho trẻ, giai đoạn này trẻ cần nhiều nước hơn bình
thường. Với các trẻ còn bú mẹ nên tăng cường số lần bú, trẻ 6 tháng tuổi trở
lên có thể bù nước cho trẻ bằng nước súp, nước cháo muối, nước dừa, nước sôi để
nguội…Bên cạnh đó, cha mẹ nên khuyến khích trẻ uống thêm dung dịch Oresol để bù
nước và điện giải vì khi trẻ đi ngoài và nôn ói nhiều lần sẽ bị mất một lượng
nước và muối khoáng lớn. Lưu ý pha dung dịch Oresol phải đúng theo hướng dẫn
trên bao bì và cho trẻ uống với liều lượng phù hợp độ tuổi của trẻ.
Duy trì chế độ ăn đảm bảo đầy đủ chất
dinh dưỡng cho trẻ. Đối với trẻ sơ sinh bị tiêu chảy còn bú sữa mẹ thì không
nên kiêng khem. Các trẻ lớn hơn đã bước vào giai đoạn ăn dặm thì cho ăn thức ăn
được chế biến dưới dạng mềm lỏng, dễ tiêu hóa và đủ các nhóm dưỡng chất chính
như đường bột, chất đạm, chất xơ, vitamin và khoáng chất. Trong giai đoạn này
trẻ sẽ dễ bị nôn ói, vì thế cha mẹ nên chia thành nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày
và cho ăn với số lượng trẻ có thể chấp nhận được. Sau khi khỏi bệnh có thể cho
trẻ ăn nhiều hơn để hồi phục dinh dưỡng. Tuyệt đối không cho trẻ ăn bánh
kẹo, thực phẩm đóng hộp chế biến sẵn hoặc uống nước giải khát, nước ngọt có gas
vì sẽ làm tình trạng tiêu chảy của trẻ trầm trọng hơn.
Chế độ ăn uống đúng cách và đầy đủ dinh dưỡng
là phương pháp chữa tiêu chảy hiệu quả
Thức ăn cho trẻ
phải được chế biến hợp vệ sinh, đảm bảo nguyên tắc ăn chín uống sôi. Dụng cụ chế
biến, bình sữa và các vật dụng khác nên được tiệt trùng kỹ để tránh vi khuẩn
gây bệnh.
Chữa tiêu chảy
cho trẻ cần chú ý việc sử dụng thuốc đúng cách, nhiều bậc phu huynh vì quá lo lắng
cho con nên đã tự ý sử dụng kháng sinh hoặc thuốc cầm tiêu chảy, điều này hết sức
nguy hiểm. Việc sử dụng bất kỳ loại thuốc nào cũng nên có sự chỉ định và hướng
dẫn của bác sĩ.
Cha mẹ có thể bổ
sung vi chất kẽm cho trẻ bằng đường uống dưới dạng viên hoặc nước, nhiều nghiên
cứu đã khẳng định việc sử dụng kẽm sẽ rút ngắn thời gian bé bị tiêu chảy và giản
mức độ nghiêm trọng của bệnh. Tuy nhiên, việc sử dụng chất kẽm phải có sự tư vấn
và hướng dẫn của bác sĩ.
Nếu đã thực hiện
đủ và đúng các nguyên tắc điều trị tiêu chảy ở trẻ em tại nhà mà tình trạng bệnh
của trẻ vẫn không thuyên giảm hoặc xuất hiện các triệu chứng như trẻ bỏ ăn, bỏ
bú, sốt cao liên tục 39-40oC, nôn ói quá nhiều, phân có lẫn máu, người mệt mỏi
và ngủ li bì…thì ngay lập tức đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ theo dõi và điều
trị kịp thời, tránh gây nguy hiểm đến tính mạng của trẻ.